TikTok tarzı tartışma uygulaması: İnternette güven sorununa çözüm olabilir mi?

TikTok tarzı tartışma uygulaması: İnternette güven sorununa çözüm olabilir mi?

Dünya genelinde her 10 kişiden 7’si, kendi değerleri veya bilgi kaynaklarından farklı düşünenlere güvenmekte tereddüt ediyor. Çoğunluk, bu güvensizliğin o kadar derin olduğunu düşünüyor ki insanlar birbirlerinin ayağına dolanabiliyor. Nitekim tartışmalı bir konuya dair herhangi bir tweet’in yorumlarına göz atmak bile bu durumu ayan beyan ortaya koyuyor.

Bu sonuçlar, 28 ülkede yaklaşık 34.000 kişiyle yapılan 2026 Edelman Trust Barometer araştırmasından geldi. Yaş farkı, gelir düzeyi ya da ülkenin gelişmişliği fark etmeksizin, bu temkinli bakış açısı tüm gruplarda göze çarpıyor.

Aynı güvensizlik, artık insanların haber almak için en çok kullandığı platformlarda da görülüyor. Reuters Enstitüsü’nün verilerine göre sosyal medya ve video ağları, çevrimiçi habere ulaşmanın en yaygın yolu haline geldi. Ne var ki, insanların sadece %22’si sosyal medyada karşılaştığı haberlere güveniyor.

The Graph kurucu ortağı Yaniv Tal tarafından geliştirilen bilgi ağı Geo, 22 Eylül’de Geo Debates uygulamasını başlattı. Bu uygulama, aynı kısa dikey video formatında, iki karşıt görüşe sahip kişiyi ekrana birlikte getiriyor.

Introducing Geo Debates! 🎉

Let’s get closer to the truth, together.

Explore short-form video debates on the questions that matter. Hear different perspectives. Make your case. Vote on what you find convincing.

Join the conversation today! https://t.co/8dtIdtpS5d

— Geo (@geoprotocol) September 22, 2026

Geo Debates: Her Tarafa Zaman ve Sessiz Mikrofon!

Her tartışma tek bir iddia etrafında dönüşüyor ve kullanıcılar, Geo’nun eşleştirme yapabilmesi için görüşünü önceden belirtmek zorunda. Uygulama, karşı tarafa zıt pozisyon almış kullanıcıları karşı karşıya getiriyor.

İki kişi videolu olarak, sırayla ve zaman sınırlı şekilde tartışıyor. Biri konuşurken diğerinin mikrofonu otomatik olarak kapalı tutuluyor; böylece kimse diğerinin sözünü kesemiyor.

Geo daha sonra iki kaydı tek bir ekrana sığdırıp, altyazılı şekilde dikey akışta paylaşıyor. İzleyiciler, kimin daha güçlü bir argüman sunduğuna oy veriyor, isterlerse ilgili iddiaya tıklayıp dayanaklarını görebiliyorlar. İddialar, gerçek ya da görüş olarak etiketleniyor ancak platform iddiaların doğruluğu konusunda bir karar vermiyor.

Did a few of these today. Some interesting AI conversations.

What do you think about this one? Sign up and vote! https://t.co/ogjowzp0Hp pic.twitter.com/aJd3E9EdqV

— Yaniv Tal (@yanivgraph) September 22, 2026

Kısa video formatı, takipçilerin zaten bilgiye ulaşma alışkanlıklarına uyuyor. Reuters Enstitüsü verisine göre artık insanların %77’si haftada en az bir kere çevrimiçi haber videosu izliyor. TikTok’ta ise haberin izlenme süresi çoğunlukla iki dakikadan kısa videolara kayıyor.

İlk tartışmalarda kripto para, piyasalar, yapay zeka, siyaset ve kültür başlıkları öne çıkıyor; Bitcoin (BTC) altını değer saklama aracı olarak geçer mi? gibi gündemler de tartışma konusu. Tal, bu formatı demokratik ve bilimsel tartışma geleneğine dayandırıyor.

[Yaniv Tal](https://www.geobrowser.io/) şöyle belirtti: ‘Gerçeğe yaklaşmak için, konuları farklı açılardan değerlendirebilmeliyiz. Demokrasilerin köklü bir tartışma geleneği var, bilim dünyası da öyle. Doğruyu veya ortak noktayı arayan her kurumda sağlıklı bir tartışma gerekir. Bana göre bunu artık internet çağına uyarlamamız gerekiyor.’

Geo Debates kullanıcıların farklı konularda tartışmasına nasıl olanak tanıyorGeo Debates kullanıcıların farklı konularda tartışmasına nasıl olanak tanıyor

Geo: Her İddia Web3 Temelli Bilgi Grafiğinde Saklanıyor

Tartışma sona erdiğinde Geo, konuşmacıların iddialarını ayıklayıp kullanıcının adına kaydediyor. Dileyen diğer kullanıcılar, o iddialardan herhangi birini tekrar ele alıp meydan okuyabiliyor.

Geo kendi ağını hem insanlar hem de yapay zeka için bilgi paylaşımı ortamı olarak tanımlıyor ve kaynaklar şeffaf biçimde gösteriliyor. Bunun önemli bölümü kullanıcılara bağlı; ziyaretçiler, Geo’nun sitesinde ‘küratör’ rolüyle kaynak ve bağlam eklemeye teşvik ediliyor.

Bilgi grafiği, Geo’nun kripto kökenlerinin de net bir şekilde görüldüğü alan. The Graph’ın blogunda Geo protokolün çekirdek geliştiricisi olarak anlatılıyor. Önceki uygulaması Geo Genesis, ortak bilgi grafikleri için The Graph’ın GRC-20 standardını kullanıp verileri zincir üstünde yayınlıyordu. Fakat Geo, güncel tartışmalardaki iddiaların da zincir üstü yazılıp yazılmadığına dair bir açıklamada bulunmadı.

Tal, projenin çıkış noktasını 2016 ABD seçimleri sırasında yayılan yanlış bilgilere ve COVID döneminin sisli kamu tartışmalarına dayandırıyor.

Halk Oyu: Kimi Daha İyi Anlatıcı Seçer?

Buradaki oylar, izleyicilerin kimin daha güçlü bir argüman sunduğu hissiyatına dayanıyor. Bu sayede, bazen karizmatik konuşmacılar zayıf veriyle de kazanabiliyor.

Reuters Enstitüsü verisi, takipçilerin haber üreticilerini değerlendirirken ilgi çekicilik ve güveni ayrı gördüğünü gösteriyor. Sosyal medya içerik üreticileri daha eğlenceli ve yakın geliyor fakat daha az güvenilir ve tarafsız kabul ediliyor. Kimin daha iyi argüman sunduğuna dair oylarda da, bu ilk özellikler ön plana çıkabiliyor.

Yeni yapılan bir araştırmanın ortaya koyduğuna göre format önemli. 2024 tarihli bir çalışma kapsamında 582 Birleşik Krallık İşçi Partisi ve Muhafazakâr seçmeni, 10 dakikalık, moderatörsüz sohbetlere eşleştirildi.

Karşı tarafla empati artışının esas olarak tarafların ortak nokta bulduğu durumlarda yaşandığı gözlendi. Sadece zıt fikirlerin konuşulduğu buluşmalarda ise empati artmadı. Genel örneklemde görüşlerde anlamlı bir değişiklik olmadı.

Geo ise yalnızca zıt kanaatteki kişileri eşleştiriyor; yani etkiyi en az gösteren koşul. Yine de, araştırma karşıt görüşlü çiftlerde bile siyasi sınırları aşarak konuşma isteğinin iki üç hafta sürdüğünü ortaya koydu.

“Rage bait” was Oxford’s 2025 Word of the Year.

Its use tripled in the last 12 months.

The internet got very good at teaching us how to react to people we disagree with.

We need better places to practice understanding them.

Curiosity. Broader perspectives. Common ground.

— Geo (@geoprotocol) September 16, 2026

Bu arada X’in Community Notes özelliğinde ise, topluluğun yargısı bambaşka bir şekilde işliyor. Bir notun herkese açık biçimde görünmesi için farklı bakış açısına sahip yeterli sayıda katılımcının faydalı oyu vermesi şart. Geo, izleyici oylarının mevcut görüşlere dayanıp dayanmadığı hakkında henüz bir açıklama yapmadı.

Ayrıca, her tartışma için kameraya çıkmaya istekli iki kişi ve iddialara kaynak sağlayacak küratörler gerekiyor. Reuters Enstitüsü’nün özellikle dikkat çektiği yeni eğilim ise, giderek daha az insanın içerik paylaştığı ve çoğunun sadece akışta gezindiği.

Bir tartışmanın split-screen videosu Geo dışına yayıldığında tek tarafa kırpılabilir. Tal uygulamayı, tartışmaların akıştan daha uzun süre gündemde kalmasını hedefleyerek tasarlamış. Öncelikle, Geo’nun yeterince kişiyi kaydırmayı bırakıp kameranın önüne geçmeye ikna etmesi gerekecek gibi görünüyor.

Orijinal TikTok tarzı tartışma uygulaması: İnternette güven sorununa çözüm olabilir mi? hikayesini Kamina Bashir tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun