Stablecoin’ler borçlanmayı daha pahalı hale getirebilir. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) Başkanı Pablo Hernández de Cos, 28 Ağustos’ta bankaların dijital paraya adım attıkça bu konuda bir uyarıda bulunuyor.
Bu dijital varlıklar, bankalar için rahatsız edici bir varlık sınıfı haline geliyor. Çünkü adeta bankaların mevcut iş modelini tehdit edip onları yeni ürünler geliştirmeye zorluyor.
Stablecoin piyasasının hacmi şu anda yaklaşık 304 milyar dolar seviyesinde. Bunun 183 milyar doları Tether, 74 milyar doları ise USDC. ABD Merkez Bankası (Fed) araştırmacıları, bu token’ları geleneksel işlem hesaplarının potansiyel rakipleri olarak tanımlıyor.
Mercuryo Chief Business Officer’ı Arthur Firstov, BeInCrypto’ya bunun neden önemli olduğunu anlatıyor.
‘Stablecoin’ler artık bir kripto para ürünü değil, bir ödeme ürününe dönüştü. Yıllar boyunca bankalar bunları “kripto altyapısı” olarak görmezden gelebiliyordu – fakat stablecoin’ler ödemede, hazine operasyonlarında, uluslararası mutabakatta, kartlarda, işletme ödemelerinde ve kurumsal işlemlerde kullanılmaya başladığında bu savunmayı sürdürmek neredeyse imkansız hale geldi. O noktada, bankaların sahip olduğu en değerli ürüne, yani işlem hesabına doğrudan rakip oluyorlar.’
Bankalar da tepkisiz kalmıyor. Eylül 2025’te gerçekleşen bir Fed anketine göre, katılımcıların yaklaşık yarısı gelecek üç yıl içinde en az bir stablecoin ya da dijital varlık alanında büyümeye öncelik vermeyi planladıklarını belirtti.
Mevduata Ne Olacak?
J.P. Morgan’ın JPM Coin’i bir blockchain üzerinde banka mevduatını temsil ediyor. Société Générale-FORGE’un CoinVertible’ı ise MiCA düzenlemesine tabi, ayrılmış teminatlarla desteklenen bir stablecoin. Benzer teknolojiler müşterilere farklı vaatlerde bulunuyor.
Nethermind Kurumsal Birim Başkanı Nitin Gaur aradaki farkı şöyle açıklıyor.
‘İlginç soru artık bir bankanın çıkartıp çıkartamayacağı değil; ne çıkarttığı oldu. Tokenize edilmiş mevduat ile banka tarafından çıkarılan stablecoin birbirinden farklı yükümlülükler: Hukuki statüleri farklı, sermaye muamelesi farklı, sigorta durumu ve mutabakat özellikleri de birbirinden ayrılıyor.’
Tokenize edilen bir mevduat, bankanın finansman kaynağı olarak kalmaya devam ediyor. ABD’deki GENIUS Act kapsamında, ödeme stablecoin’lerinin en az bire bir oranında nakit veya kısa vadeli devlet tahvili gibi uygun rezervlerle desteklenmesi gerekiyor. Hazine Bakanlığı 17 Ağustos’ta uygulama kurallarını açıkladı.
Gaur, bunun bir bankanın bilançosuna nasıl yansıyacağını örneklendiriyor.
‘GENIUS modeliyle ihraç edilen bir stablecoin mevduat değildir. İhraççının kredi olarak kullandıramayacağı, ayrılmış rezervlerle desteklenen bir ödeme aracıdır. Bir hazine görevlisi, vadesiz mevduattan bankanın kendi coin’ine yüz milyon dolar aktardığında, banka bir finansman kaynağını, karşılığı olan ve krediye kullandırılamayan bir rezerv havuzuna dönüştürmüş oluyor’ dedi Gaur.
Genel tablo ise rezervlerin nerede tutulduğuna bağlı. Mevduat tekrar bankalara dönerse finansman sağlanmaya devam eder, ancak bu fon daha yoğunlaşabilir ve ani çıkış riski artabilir.
Digital Sovereignty Alliance Genel Müdürü Adrian Wall olası riski vurguluyor.
‘Stablecoin benimsenmesi sonunda fonları bankacılık sistemine geri döndürmek yerine mevduattan uzaklaştırırsa, bankalar daha yüksek finansman maliyetiyle karşı karşıya kalabilir ve kredi verme kapasiteleri azalabilir.’
Banka Saatlerinin Ötesinde Ödemeler
Müşteriler bu ürünleri kullanmak için ciddi sebeplere zaten sahip. Temmuz ayında Citi, ABD’de resmi tatil hafta sonunda Londra’dan Tayland’a ilk defa tokenized mevduat servisini kullanıp 7/24 ödeme gerçekleştirdiğini açıkladı.
Western Union, mayıs ayında USDPT’yi piyasaya sürdü ve stablecoin’in Solana blockchain’inde çıkarılmasını Anchorage Digital Bank üstlendi.
Her model, farklı bir ölçekte büyüyor. J.P. Morgan Kinexys ürünlerinde günde yaklaşık 7 milyar dolar işlem hacmi görüyor. CoinVertible ise 31 ağustos itibarıyla, 156,6 milyon euro token ve 12,55 milyon dolar token’ı dolaşımda tuttuğunu bildirdi.
Bu rakamlar sırasıyla işlem hacmi ve dolaşımdaki arzı gösteriyor. Yani hangi modelin ağır bastığını net biçimde söylemek için yeterli veri yok.
37 Banka, Tek Coin
Daha fazla banka sektöre girerken, her birinin farklı coin’ler çıkarması paranın küçük havuzlara bölünmesi riskini oluşturuyor. Kullanıcılar bir bankanın token’ını diğerine çevirmek zorunda kalabilir. Teknolojik altyapıyı entegre etmek, özellikle piyasa stresi sırasında nominal değerle dönüşüm garantisi vermiyor.
Avrupa’dan Qivalis, planladığı euro stablecoin için 15 ülkeden 37 bankayı bir araya getirdi. Proje, düzenleyici izinlere bağlı olarak 2026'nın ikinci yarısında lansmanı hedefliyor.
Qivalis Strateji ve DeFi Başkanı Ernesto Olmedo Pereira ortak para biriminin bilinçli bir tercih olduğunu vurguluyor.
‘Eğer her banka kendi token’ını çıkarırsa, derin ve likit bir euro enstrümanı yerine onlarca küçük, uyumsuz havuz oluşur. Arkasında 37 bankanın bulunduğu bağımsız bir şirket olan Qivalis’in varlık sebebi de zaten tam olarak bu: Bankalar, birbirine rakip 37 ayrı çözüm yerine, ortak ve birlikte çalışabilen bir euro altyapısı oluşturmak istedi.’
European payments have made real progress. But global reach is still missing.
— qivalis (@qivaliseu) July 16, 2026
Qivalis: 37 banks across 15 countries unifying on a single on-chain euro payments rail. Near-instant. Cross-border. No detours.
DNB authorisation in progress. Launching H2 2026. #Qivalis … pic.twitter.com/NMUiZzGWkS
Bank'ler bundan sonra para transferi dışında döviz işlemleri ya da ticari krediler gibi hizmetlerle rekabet edebilecek. Ortak coin ise ödemeleri aralarında taşıyacak.
Qivalis’in lansmanı bu iş birliğinin, kurucu bankalar dışında da düzenli iş çekip çekemeyeceğini test edecek.
Müşterilerin, farklı bankalar arasında kullanabilecekleri bir paraya ihtiyacı var. Bank'ler ise bu ödemelerin etrafında sundukları hizmetlerin, daha yüksek kredi maliyetini gerçekten haklı çıkarıp çıkarmadığını göstermek zorunda kalacak.
Orijinal Stablecoin Yarışı: Banka Kredilerinde Maliyet Artışı Kapıda hikayesini Bradley Peak tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun