USD/JPY çifti, pazartesi günü 158,93 seviyesine yükselerek bu ayın en yüksek noktasına ulaşıyor. Sadece 10 gün önce, Japonya'nın yaklaşık 88 milyar dolarlık yen müdahalesiyle parite 164 seviyesinden aşağı çekilmişti.
Yen, ağustos ayında bir kez daha başlıca para birimleri arasında en zayıfı konumuna geliyor. Artık mücadele, çok yıllık zirvelerine yaklaşan 10 yıllık Japon tahvillerinin olduğu tahvil piyasasına taşınabilir.
88 Milyar Dolarlık Yen Müdahalesinin Etkisi Hızla Siliniyor
Japonya Maliye Bakanlığı, 30 ve 31 Temmuz’da Bank of Japan (BOJ) aracılığıyla yenden alım yaptı. BOJ hesap verilerine göre ilk gün yaklaşık 8,45 trilyon yen, yani 53 milyar dolara mal oldu. Bu tutar, tek günde yapılan en büyük yen alımlarından biri olarak kayda geçti.
Ertesi gün yapılan ikinci tur alım ise yaklaşık 34 milyar dolar ekledi. İki günde Tokyo'nun kasasından çıkan toplam tutar 88 milyar dolara yaklaştı. Baharda gerçekleşen ve etkisi haftalar içinde kaybolan tahmini 11,7 trilyon yenlik müdahale de düşünüldüğünde tablo daha da netleşiyor.
Sonrasında Amerika Birleşik Devletleri de devreye girdi ve 1998'den bu yana ilk kez koordineli şekilde yen alımı yaptı. Washington, New York Fed üzerinden euro satarak yen aldı. Avrupalı yetkililer ise bu hamleyi sonradan öğrendi.
Başlangıçta bu şok etkili oldu. USD/JPY paritesi 164 seviyesinin hemen altından 157,3’e kadar geriledi. Pazartesi günü yaşanan yükseliş ise, yaşanan düşüşün yaklaşık dörtte birinin geri alındığını ortaya koyuyor.
Her kurtarma operasyonu bir öncekinden daha pahalıya mal oluyor. ABD tarafı bu sefer 5 ila 10 milyar dolar harcadı; 1998’de bu tutar sadece 833 milyon dolardı. Japonya ise 2022 ve 2024 yıllarında tek başına müdahale etti, fakat iki müdahalenin etkisi de haftalar içinde ortadan kalktı.
1998’de yaşananlar bize önemli bir ders bırakıyor. O dönemde, yen’de kalıcı bir dönüş yalnızca aylar sonra—carry trade’ler çözüldüğünde ve Tokyo bankalarını kurtarmaya yöneldiğinde—gerçekleşti. Yen alımı sadece zaman kazandırdı, asıl farkı ise politika değişikliği yarattı.
Sermaye, Japonya’yı Terk Etmeye Devam Ediyor
Goldman Sachs, müdahalenin kalıcı olmamasının arkasında kritik bir sebep görüyor. Bankanın analizine göre Japon yatırımcılar, temmuz ayında yurtdışı tahvilleri hız kesmeden almaya devam etti. Yani, para Japonya’dan çıktıkça yetkililerin bu çıkışı engellemesi daha da zorlaşıyor.
YEN WEAKENS AS INTERVENTION IMPACT FADES
— *Walter Bloomberg (@DeItaone) August 10, 2026
The yen fell 0.7% against the dollar as the impact of Japan’s recent currency intervention faded.
Goldman Sachs says Japanese investors continued buying foreign bonds at a strong pace in July, suggesting limited appetite to shift capital…
Banka, BOJ’un gelecek ay faiz artırmasının, yeni bir kurtarmadan daha etkili olacağını savunuyor. Ancak stratejist Marc Chandler’ın da belirttiği gibi, trader’lar pazartesi günü eylül ayında bir adım atılması ihtimalini aşağı çekti. Piyasa, adeta yetkililere meydan okuyor.
Pazartesi açıklanan veriler şüphecilerin elini güçlendirdi. Japonya, haziran ayında 92,3 milyar yen (580,7 milyon dolar) cari açık açıkladı. Bu, son 17 ayda ilk defa yaşanıyor. Cari denge, ülke içi ve dışı para hareketlerini gösteren en geniş hesap.
Ekonomistler yaklaşık 1,51 trilyon yen (9,5 milyar dolar) fazla bekliyordu. Fakat yabancı hissedarlara yapılan daha büyük temettü ödemeleri, Japonya’nın yatırım gelirlerinin %74 azalmasına yol açtı. Daha yüksek yakıt ithalatı da dış ticaret dengesini negatif bölgeye itti.
Kötü tabloya rağmen, resmin tamamı o kadar da karanlık değil. Japonya bu yılın ilk yarısında güçlü çip ihracatlarının etkisiyle 17,43 trilyon yen (109,7 milyar dolar) ile rekor cari fazla verdi. Ancak, haziran ayındaki açık yatırımcı hissiyatı açısından deyim yerindeyse tam da kritik bir ana denk geldi.
Allianz başekonomik danışmanı Mohamed El-Erian ise çözümün para miktarında değil, politikalarda olduğunu savunuyor.
Mohamed El-Erian 'Büyük ve ortak Japonya–ABD döviz müdahalesinden bu yana yen kademeli olarak zayıflıyor; bu da bir paritedeki yanlış fiyatlamayı düzeltmenin anahtarının doğru politika karışımını sağlamak olduğunu bir kez daha sertçe hatırlatıyor. Japonya bunu ne kadar geciktirirse, bu tarihi müdahalenin hedefi o kadar zorlaşacak' dedi.
Japon Tahvil Piyasası Gerçek Sınavı Oluşturuyor
Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvili (JGB) getirisi, pazartesi günü TradingView verilerine göre %2,807 seviyesine ulaştı. Ocak ayında %2’nin altındayken, şimdi çok yıllık zirveye yakın.
Japonya'nın devlet borcu şu anda GSYİH’nin %200’ünden fazla: Bu, büyük ekonomiler arasında en yüksek oran. Her faiz artışı, devletin faiz yükünü daha da ağırlaştırıyor.
Bu yükselişte Japonya Merkez Bankası (BOJ) bizzat başrol oynuyor. Temmuz toplantısının özetinde, en az üç kurul üyesi bankanın faizleri beklenenden hızlı artırabileceğini söyledi. Söylentilere göre Başkan Kazuo Ueda, eylülde bir faiz artışının sinyalini verdi ve bu da Washington’u müdahaleye sürükledi.
Şimdilik Merkez Bankası politika faizini %1 seviyesinde tutuyor. Yetkililer, çekirdek enflasyonun %2 hedefinin üzerinde seyredebileceği uyarısını yaptı.
Yüksek getiriler Tokyo açısından iki ucu keskin bıçak gibi. Daha hızlı faiz artırımları ABD ile faiz makasını daraltarak yen’i destekler. Ancak Japon bilançolarında biriken kağıt zararlarını da artırır.
Ülkenin dört büyük hayat sigortacısı şu anda yaklaşık 96 milyar dolar gerçekleşmemiş JGB zararı taşıyor. Ayrıca Japonya, yaklaşık 1,14 trilyon dolarlık ABD Hazine tahviliyle bu enstrümanın en büyük yabancı sahibi. Getirilerde ani bir sıçrama, Pasifik’in iki yakasında da satış baskısı doğurabilir.
Bu risk ABD’nin müdahaleye neden dahil olduğunu netleştiriyor. Yetkililer, kontrolsüz yen zayıflığının Japonya’da enflasyonu körükleyeceğinden ve küresel tahvil getirilerini artıracağından endişe etti. Kısacası, dövizi savunmak aynı zamanda tahvil piyasasını korumak anlamına geldi.
Bitcoin Ortada Sıkıştı!
Kripto para piyasası bu oyunun içinde yer alıyor. Carry trade işlemleriyle düşük maliyetli yen borçlanılıp yüksek getiri sunan varlıklara yatırım yapılıyor. Yen aniden güçlenirse bu pozisyonlardan yangından mal kaçırır gibi çıkılır. Bitcoin (BTC), ilk müdahale sırasında hızla 63.000 dolar seviyesine kadar gerilemişti.
Trader’lar bunun ne kadar tehlikeli olabileceğini iyi hatırlıyor. Ağustos 2024’te sürpriz bir BOJ faiz artışı, küresel carry trade pozisyonlarının çözülmesini tetiklemişti. Nikkei endeksi 1987’den beri en kötü gününü yaşarken Bitcoin de kısa süreliğine 50.000 doların altına düşmüştü.
Şu anda tablo kripto için yine çift taraflı risk barındırıyor. Eylülde muhtemel bir faiz artışı carry trade işlemlerini yeniden sıkıştırabilir ve riskli varlıklardan likidite çekebilir. Yen’in savunmasında başarısızlık olursa, bu kez küresel getiriler yükselebilir ve risk iştahı azalabilir.
Piyasadaki temkinli hava hissediliyor. Geçen hafta Bitcoin neredeyse yerinde sayarken, altın ve gümüş 2,7 trilyon dolarlık bir değer artışı yaşadı. Yatırımcılar güvenli liman olarak ilk önce metalleri tercih etti.
Bu yazı yazılırken BTC el değiştiriyordu, 64.038 dolar civarında işlem görerek 65.000 doların daha da altına sarkmayı sürdürüyordu. Bu sakinlik, piyasada fırtına öncesi sessizlik olarak yorumlanıyor.
Kısa vadeli takvimde önemli tetikleyiciler bulunuyor. ABD enflasyon verisi çarşamba günü açıklanacak ve beklentiden zayıf gelirse döviz çiftindeki baskıyı hafifletebilir. 159 seviyesinin aşılması, 160’a yakın noktalarda yeni bir ortak müdahale olasılığını yeniden gündeme getirebilir.
Şimdi gözler eylül ayına çevrildi. Olası bir faiz artışı, faiz makasını nihayet azaltabilir, fakat bu durumda JGB getirileri ve sigortacı zararları daha da artar. Faizin sabit bırakılması halinde ise Tokyo, sadece rezervleriyle 160 seviyesini savunmak zorunda kalır.
Bu 88 milyar dolar daha çok zaman kazandırdı, süreci kökten değiştirmedi. Yen dip bulabilir mi? Bitcoin sakinliğini koruyacak mı? Cevap, Japonya’nın tahvil piyasasında ne kadar acıya tahammül edebileceğine bağlı olacak gibi görünüyor.
Orijinal Bitcoin önde: Dolar-Yen savaşı piyasayı sarstı hikayesini Lockridge Okoth tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun