ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Wall Street Journal’ın haberine göre pazartesi günü Amazon’a dava açmayı planlıyor. Yetkililer, şirketin mağazasında satıcıların reklamları için ödedikleri asgari fiyatı sessizce artırdığını dile getiriyor. Bu uygulama Amazon’a yedi yılda onlarca milyar dolar kazandırdı.
Yirmiden fazla eyaletin başsavcısı da davaya katılıyor. Yatırımcılar ise şikayeti beklemedi. Amazon hisseleri pazartesi öğleden sonra %3’ten fazla değer kaybederek yaklaşık 86 milyar dolar piyasa değeri sildi.
Amazon (AMZN) Hisse Performansı. Kaynak: Yahoo Finance Reklam Fiyatı Manipülasyonu İddialarında Neler Var?
Her alışveriş aramasında satıcılar birbirleriyle teklif yarışına giriyor. Amazon eskiden, kazananların fazla ödemesini engelleyen bir müzayede modeliyle çalışıyordu. Bu yapı tekliflerin düşük kalmasını sağladı.
Yetkililer, 2018 yılında Amazon’un kendi teklifini de eklemeye başladığını belirtiyor. Amazon, genellikle ikinci en yüksek teklifin hemen üstünde pozisyon aldı; böylelikle kazanan satıcı daha fazla ödedi. İçeriden kaynaklar buna “yumuşak rezerv” adını verdi.
Amazon tüm rakip teklifleri görebiliyordu. Ancak satıcılara bu değişikliği hiç bildirmedi. Yöneticiler, sağlanan ek geliri dikkatle takip etti ve detayları gizli tuttu.
Bu yöntem ilk olarak yoğun alışveriş günlerinde ortaya çıktı, satıcılar ise durumu yoğun rekabete bağladı. Bugün Amazon, müzayedelerin %70 ila %80’inde asgari fiyatı yükseltiyor. FTC’ye göre yoğun günlerde tıklama başı maliyet %50 arttı.
Amazon’un nisan ayında güncellediği satıcı rehberinde artık rezerv fiyattan da bahsediliyor.
Amazon reklam rehberinde, WSJ kaynağıyla şöyle deniyor: ‘Bazı rezervler, bir teklif eşiği belirleyerek reklam alanı tahsis edilmesine yardımcı olur’ dedi.
X'te bizi takip edin en son gelişmeleri anında öğrenin
Dava Sonrası Amazon Hissesi Nasıl Tepki Verebilir?
Amazon (AMZN) hissesi pazartesi öğleden sonra 257,87 dolar seviyesindeydi; kapanışta ise 266,43 dolardı. Hisse, ağustos boyunca tüm zamanların en yüksek seviyelerine yakın seyretmişti.
Pazartesi günkü sert satış, geçmişte kesilen cezalardan çok daha büyük oldu. Amazon, geçen eylül ayında Prime üyelikleri nedeniyle 1 milyar dolar sivil para cezası ödemişti. Ancak piyasa değeri bir öğleden sonra, bu rakamın 86 katı buhar oldu.
Kısacası asıl risk cezanın büyüklüğü değil. Reklam gelirleri 2025’te 69,6 milyar dolara ulaştı; bu Amazon’un 716,9 milyar dolarlık satışının neredeyse onda biri demek. Üstelik bu gelirlerin marjı yüksek ve şirketin yoğun yapay zeka yatırımlarını fonlamada kritik rol oynuyor.
Müzayede kurallarında değişiklik yapması muhtemel bir hakim, şirketin bu gelir motoruna da doğrudan darbe vurabilir. Bu yüzden şikayetteki ‘çözüm’ kısmına dikkat edilmeli; sadece para cezasına odaklanmak yanıltıcı olur.
Google’ın süreci, bu tür davaların ne kadar yavaş ilerlediğini gösteriyor. Bir hakim, 2025’te şirketin reklam iş modeline karşı karar vermişti. Hala çözüm noktasında kesin bir adım atılmış değil.
Orijinal Amazon'a FTC'den Aldatıcı Reklam Davası: Hisse Ne Yönde Tepki Verecek? hikayesini Lockridge Okoth tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun