Yapay Zeka Kaybettirirse: Sorumluluk Kimde?

Yapay Zeka Kaybettirirse: Sorumluluk Kimde?

4 Mayıs'ta Mors alfabesiyle gizlenmiş bir mesaj, altı haneli bir kripto transferine yol açıyor. Bu işlemde iki bağlantılı yapay zeka sistemi devreye giriyor. Birincisi Elon Musk’ın xAI şirketinin geliştirdiği sohbet botu Grok. Diğeri ise bağlı cüzdandan ödeme yapabilen bir kripto ajanı olan Bankrbot.

Saldırgan ilk olarak cüzdana dijital bir üyelik token’ı göndererek Bankr’ın ödeme araçlarının kilidini açıyor. Grok, bu mesajı çözümlüyor ve Bankrbot da gelen yanıtı bir ödeme emri olarak algılıyor. Sonuçta 150.000 ila 200.000 dolar arası bir transfer gerçekleşiyor.

Mors Kodlu Mesajla Altı Haneli Transfer Nasıl Gerçekleşti?

Peki bu neden endişe verici? Çünkü bu olay, yalnızca iki yapay zeka ajanı kullanılarak yapılan altı haneli bir suistimali gözler önüne seriyor. Bir yapay zeka metin üretiyor. Diğeri ise bunu harcama izni olarak görüyor.

Günümüzde AI ajanlarının ödeme ölçeği düşünüldüğünde, bu tür senaryolar Agentik Finans’ın geleceği için adeta kabus tablosu çiziyor.

Keyrock, nisan 2026’ya kadar zincir üstünde 176 milyon ajan ödemesini 73 milyon dolar değerinde kayda geçtiğini açıklıyor. Medyan ödeme 0,01 ila 0,10 dolar bandındayken, işlemlerin %76’sı 0,30 dolar altına düşüyor. Görüldüğü üzere küçük ödemeler, yazılımlar bunları durmaksızın yapabilince devasa bir kontrol sorununa dönüşüyor.

Ajan tabanlı ödemelerde işlem hacmi yüksek, ödeme başına düşen tutar küçük kalıyor. Kaynak: KeyrockAjan tabanlı ödemelerde işlem hacmi yüksek, ödeme başına düşen tutar küçük kalıyor. Kaynak: Keyrock

Bu model artık ana akım ödeme altyapılarına da taşınıyor. Mastercard, haziranda düşük tutarlı yüksek frekanslı ödemeler için Agent Pay for Machines çözümünü başlattı. Google ve Visa ise ajanların kimlik ve yetki ispatı için standartlar geliştiriyor.

BeInCrypto, Edge & Node CEO’su Rodrigo Coelho; Nethermind Kurumsal Bölüm Başkanı Nitin Gaur ve MetaMask Geliştirici İlişkileri Direktörü Francesco Andreoli’ye riskin kime ait olduğunu sordu.

Coelho'nun yanıtı ise oldukça net oldu.

Rodrigo Coelho, AI ve Web3 altyapı geliştiricisi Edge & Node’un CEO’su olarak şu ifadeleri kullandı: ‘Kurumu hayata geçiren şirketten başkası sorumlu olamaz. Modelin başına kalacağı bir senaryo yok’ dedi.

California eyaleti bu prensibi zaten yasalara taşıdı. AB 316 isimli yasa, ocaktan beri yürürlükte. Buna göre; bir kişi geliştirdiği, değiştirdiği veya kullandığı bir AI yüzünden yaşanan zararda, sistemin kendiliğinden zarar doğurduğu savunulamaz. Ancak nedensellik ve öngörülebilirlik hala önem taşıyor.

Bloktaki Dekont Yeterli Değil

Zincir üstü bir işlem paranın hareket ettiğini kanıtlar. Ancak bu hareket için ajan’ın gerçekten yetki alıp almadığını göstermez.

Coelho şu değerlendirmede bulundu: ‘Bugün ajan kullanan çoğu şirket, aslında ajanına neye izin verdiğini kanıtlayamaz. Sadece işlemi gösterirler: Bu zincirde yapılmış ve kayıt kalıcıdır. Fakat arkasında hangi iznin bulunduğunu gösteremezler’ dedi.

Buradaki boşluklar şöyle özetlenebilir: Yetkiyi kim devretti, hangi politika geçerliydi, ajan hangi bilgiyi okudu, ödeme sınırı aşıldı mı? Sadece bir cüzdan adresi, bu soruların hiçbirine yanıt vermez.

Nethermind’dan Nitin Gaur ise tartışmanın merkezinde yetki belgesi olduğunu söylüyor.

‘Bir anlaşmazlığın kaderini yetki kanıtı belirler. Ajan’ın geçerli, imzalı ve süreyle sınırlı bir yetki kapsamında hareket ettiğini gösterin, bu da diğer tüm yetkili ödemeler gibi çözümlenir’ ifadelerini kullandı.

Google'un AP2 protokolü, kullanıcı niyetini kriptografik olarak imzalanmış yetki belgeleriyle kaydediyor. Visa'nın Trusted Agent Protocol çözümü, onaylanan ajanların kimlik ve yetkilerini dijital imza ile kanıtlamasına olanak veriyor.

Mastercard ise kimlik doğrulaması ve programatik sınırlamalar getiriyor. Altyapılar farklı olsa da hedef aynı: İzin bilgisi ödeme ile birlikte taşınmalı.

Sınırı Ajan’ın Uzatamayacağı Yere Çekin

Buna rağmen, ajan kendi yetki belgesini düzenleyebiliyor, kendi taleplerini onaylayabiliyor veya sınırsız imza yetkisine sahipse sistem yine açık veriyor. Coelho, sınır çizgisini özel anahtarın tutulduğu noktadan çekiyor.

Coelho, ‘Ajan anahtarlara sahip olmamalı. Ödeme önerebilmeli, ancak ayrı bir sistem bu ödemenin uygun olup olmadığına karar vermeli’ dedi.

MetaMask’ten Francesco Andreoli de prompt’larla ilgili aynı noktaya değiniyor:

‘Ajan’ın erişemediği kontroller işe yarar. Eğer kuralınız yalnızca prompt’ta yazılıysa o artık bir kural değil, sistemin defalarca ikna edildiğini gördüğümüz bir tavsiyedir’ dedi.

Pratikte bu; ayrılmış fonlar, sıkı işlem-daily limitler, onaylı muhatap listeleri, hızlı iptal mekanizması ve test edilmiş bir durdurma anahtarı anlamına geliyor. İmzadan önce kuralları ayrı bir sistem mutlaka kontrol etmeli.

Agent’ları besleyen araçlar, başka bir risk daha ortaya çıkarıyor. Snyk, şubat ayında 3.984 halka açık agent skill’ini taradı ve bunların %36,82’sinde en az bir güvenlik sorunu tespit etti. Şirket ayrıca, kimlik bilgisi hırsızlığı, arka kapılar veya veri sızdırma ile ilgili 76 kötü niyetli yazılımın varlığını doğruladı.

Çok sayıda halka açık agent skill’inde güvenlik sorunu bulunduSnyk, çok sayıda halka açık agent skill’inde güvenlik sorunları tespit etti. Kaynak: Snyk ToxicSkills araştırması

Gaur, prompt injection’ın en sık rastlanan model olduğunu düşünüyor: ‘Prompt injection en yaygın model: agent, okumakla görevlendirildiği güvenilmeyen bir içerikten talimat alıyor ve bunu sanki asıl yetkili istemiş gibi hayata geçiriyor’ dedi.

Bu yüzden savunulabilir bir denetim izi oluşturmak için, agent kimliği, imzalı yetki belgesi, politika versiyonu, işlem, kaynak veri ve herhangi bir onaylanmış istisnanın, ödeme gerçekleştiğinde kaydedilmesi gerekiyor. Zincir bu işin sadece bir kısmını sağlıyor.

Gaur’un standardı daha kısa: ‘Kanıtlanabilir, iptal edilebilir ve sınırlı.’

Bu özellikler olmadan şirketlerin elinde, savunamayacakları kararlara dair değiştirilemez bir makbuz kalıyor.

Orijinal Yapay Zeka Kaybettirirse: Sorumluluk Kimde? hikayesini Mohammad Shahid tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun