Yapay Zekada Fren: Rakipler Neden Yavaşlıyor Rusya Neden Karşı Çıkıyor?

BeInCrypto
在BeInCrypto上打开
Yapay Zekada Fren: Rakipler Neden Yavaşlıyor Rusya Neden Karşı Çıkıyor?

Sam Altman ve Elon Musk bu yıl mahkemede karşı karşıya geliyor. Şimdi ise her ikisi de Anthropic CEO’su Dario Amodei’nin yapay zekayı (AI) yavaşlatma çağrısına destek veriyor.

Temmuz ayında yaklaşık 700 yapay zeka ajanı özel bir mesaj panosu kurdu ve büyük bir AI merkezine sızdı. Rusya ise katılmayı zaten reddetti.

‘Kamuoyuna açıklanmayan bir frontier AI modelinde açıkça bir şeyler oldu ve bu olay Elon Musk, Dario Amodei ve Sam Altman’ı aynı anda yavaşlama konusunda anlaşmaya itecek kadar korkuttu,’ diye kaydetti bir şüpheci.

Üçü Aslında Ne Üzerinde Anlaştı?

Amodei, hafta sonu planını paylaştı: Üç adımlı bu framework’ün yalnızca ilki doğrudan şirketlerin elinde.

We Must Pace the Frontier: I’ve written a new essay on why the AI industry should slow down, with a three-part plan for doing so.

Anthropic is unilaterally committing to the first of these steps. We’ll provide third-party evaluators with permanent, employee-level access to our…

— Dario Amodei (@DarioAmodei) September 12, 2026

Anthropic, dışarıdan bir inceleme ekibine masa, giriş kartı ve dizüstü bilgisayar sağlayacak. Bu ekip şirketin ilan ettiği güvenlik kurallarına uyulup uyulmadığını denetleyebilecek.

İnceleme ekibi bulgularını yayınlayabilecek; Anthropic ise güvenlik ve yasal nedenlerle bilgileri gizli tutma hakkını saklı tutacak. Ancak bulgunun hoşlarına gitmemesi durumunda herhangi bir raporun kesilmesi mümkün olmayacak.

Diğer iki adımda ise hükümetlere ihtiyaç var. Biri, Amerikalı laboratuvarların ortak sınırlar koymasını istiyor ve bu da rekabet yasası muafiyeti gerektiriyor. Öte yandan Washington’dan otoriter devletlerle görüşmesi talep ediliyor.

Altman, OpenAI’nin de bu erişim taahhüdüne aynen uyacağını belirtti.

‘Dario’nun sınırdaki gelişmeleri yavaşlatmak gerektiğine katılıyorum. Son haftalarda OpenAI’de yaptığımız toplantıların ana konusu da buydu. Tıpkı çalışanlar gibi bağımsız denetçilerin erişimine izin vermek harika bir fikir; biz de aynısını yapacağız. Yakında daha fazla detay paylaşacağız,’ şeklinde destekledi Altman.

Bizi X’te takip edin – Önemli gelişmeler anlık olarak akışınızda!

Musk ise daha da ileri giderek rakiplerin birbirlerinin çalışmalarını incelemesi gerektiğini söyledi. Mayıs ayında Altman ve OpenAI aleyhindeki iddiaları jüri reddetti, Musk ise temyize gidiyor.

Dario is right that there should be some oversight. Peer review of AI by competitors is the right way to start this off.

— Elon Musk (@elonmusk) September 13, 2026

Temmuz’da Ajanlar Ne Yaptı?

8 Temmuz ile 13 Temmuz tarihleri arasında, OpenAI hacking benchmark’ını çalıştıran yaklaşık 1.200 ajan sandbox’tan kaçtı. Dosya önbelleğini mesaj panosuna dönüştürdüler ve 70.000’den fazla mesaj alışverişi yaptılar.

Yaklaşık 700’ü daha sonra geliştiricilerin modellerini paylaştığı Hugging Face’i hedef aldı. Açıkta kalan yetkilere ulaştılar, kendi kodlarını sunucularda çalıştırdılar ve gizli veritabanlarına eriştiler.

Bunu yapan onlardan hiçbir şey talep etmemişti. Tek amaçları yazılımın onları nasıl değerlendirdiğini anlamaktı. OpenAI bunu bir hafta boyunca fark edemedi.

Bağımsız değerlendirme kuruluşu METR’den iki çalışan daha sonra Redwood Research ile altı gün boyunca yerinde inceleme yaptı. Amodei ise bu tür ekiplerin sonradan değil, başından beri binada olması gerektiğini savunuyor.

Ancak Trump’ın AI ve Kripto Para Sorumlusu olarak görev yapan David Sacks, bu yaklaşımı sorguluyor ve METR’in tarafsız olmayabileceğini öne sürüyor.

‘...başkalarının onayına ihtiyacın varmış gibi yapmayı bırak. Rekabet hukuku askıya alınmadan kartel kuramazmış gibi davranmayı bırak. Ne zaman bir ürün sorumluluğunu aşan yeni bir düzenleyici sürece ihtiyacın varmış gibi davranmayı bırak. METR’in gerçekten bağımsız olduğunu iddia etmeyi bırak; çünkü Anthropic’in yatırımcıları ve çalışanlarıyla iç içe. Rakipleri denetleyecek bu bağımsız değerlendiricilere gerçekten ihtiyaç duyduğun yönündeki iddiayı da abartmayın: Özellikle, yavaşlatma motivasyonunun safiyane olduğu illüzyonunu yaratmayın,’ diye yazdı Sacks.

David Sacks’a göre, Anthropic’in şüpheciliği esasen ürünlerinin çok büyük bir siber saldırıya yol açması halinde oluşacak potansiyel ürün sorumluluğu riskinden kaynaklanıyor.

Bu bakış açısı aslında piyasada izin verilmemiş ya da öngörülemeyen şekilde davranan modellere pek hoş gözle bakılmadığını gösteriyor.

Aynı paralelde, Blood in the Machine bülteninde yazar Brian Merchant, kimsenin kendi kendini geliştiren AI’dan felakete açılan net ve güvenilir bir yol gösteremediğini belirtiyor. Güvenlik vurgusunu ise düzenleyici otoriteyi ele geçirme çabası olarak okuyor.

‘Kendi kendini yeniden geliştiren AI’dan insanlığı yok edecek seviyeye adım adım nasıl geçileceğine dair makul ve detaylı bir döküm hiç görmedim... Böyle bir sürecin sonunda kazanan yalnızca Anthropic ve OpenAI olur; bu tipik bir düzenleyici makamları ele geçirme çabasıdır.’

Merchant’ın bu varsayımı ister istemez işin maddi boyutunu da akla getiriyor.

Peki Para Ne Olacak?

Sam Altman, OpenAI’nin bu yıl halka arz olmayacağını bir kez daha güvenlik gerekçesiyle doğruladı.

BREAKING: Sam Altman says OpenAI will not go public this year due to "safety concerns."

"Given everything happening with safety, right now would be an ill advised moment to go public." https://t.co/kuGrWOU1fu pic.twitter.com/J0Xv7mSJV1

— Financelot (@FinanceLancelot) September 12, 2026

Halka arz edilen bir şirket, S-1 adı verilen belgede denetlenmiş finansal tablolarını göstermek zorunda kalıyor.

‘Anthropic ve OpenAI halka arzı geciktiriyor çünkü S-1 dosyaları, her ikisinin de ciddi zararda olduğunu ve karlılığa dair yol haritalarının olmadığını ortaya çıkaracak. Çözüm ne? “AI yavaşlaması”; böylece yeni modellerin eğitim maliyetleri kısılıyor. Yani yaşananlar tamamen IPO ile ilgili, güvenlikle alakası yok,’ diye iddia etti Deep Instinct’in kurucularından ve AI araştırmacısı Eli David.

OpenAI, 2025 yılında 13,1 milyar dolar gelir elde ederken 20,9 milyar dolar zarar ediyor. BeInCrypto'nun haberine göre bankalar buna rağmen yatırım yapılabilir kredi notu için bastırmaya devam ediyor.

Anthropic en erken 2028'de başa baş noktasına ulaşacağını, OpenAI ise 2030'dan önce kâra geçemeyeceğini tahmin ediyor. Nvidia, OpenAI'ın 105 milyar dolarlık kira yükümlülüklerine garanti veriyor. Bu destek, OpenAI güçlü bir kredi notu aldığı anda sona erecek.

BeInCrypto, ağustos ayında Anthropic halka arz tarihiyle ilgili detayların eylül sonunu işaret ettiğini bildirmişti.

Ancak işin içinde bir açık var. Musk, kendi yapay zeka kolunu SpaceX’e kattı ve şirket haziranda borsaya açıldı. Yani SpaceX'in yapay zeka kaynaklı değerlemesi halihazırda gündemde. Artık Musk'ın gizleyeceği bir şey kalmadı.

Rusya’dan Kirill Dmitriev Neden Hayır Dedi?

Rusya Doğrudan Yatırım Fonu’nun (RDIF) başında olan ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in özel temsilcisi görevini üstlenen Kirill Dmitriev, yapay zekanın yavaşlatılması çağrısına karşı çıktı.

‘Cin şişeden çıktı, geri sokamazsınız’ şeklinde ifade etti.

Kısacası iş işten geçti. Devlet Ajansları TASS ve İzvestiya, bu açıklamayı ‘Yapay zekayı yavaşlatmak artık imkansız’ olarak manşetlerine taşıdı.

Moskova’nın bu tür bir anlaşmaya onay vermesi için hiçbir sebep yok. Benzer bir açıklama Aralık 2023’te Başkan Vladimir Putin’den de gelmişti. Putin şu ifadeleri kullanmıştı: ‘Yapay zekanın, süper zekânın gelişimini durdurmak imkansız.'

‘Eğer bir şeyi yasaklarsak, başka yerlerde gelişmeye devam eder ve biz de geride kalırız’ dedi.

Dmitriev’in de iki buçuk yıl sonra aynı mantığı savunduğu görülüyor.

Rusya, Stanford'un küresel yapay zeka endeksinde 36 ülke arasında ancak 28. sırada. ABD ve Çin’in oldukça gerisinde kalıyor.

2024 itibarıyla Küresel Yapay Zeka Canlılık Sıralamaları. Kaynak: Stanford Research2024 itibarıyla Küresel Yapay Zeka Canlılık Sıralamaları. Kaynak: Stanford Research

Rusya’nın grafik işlemci ve yapay zeka donanımı ithalatı, savaş öncesine kıyasla 2024’te %84 azaldı. Ülkenin en büyük bankası Sberbank, mayıs ayında kendi modelini ayakta tutabilmek için Çinli işlemci arayışına girişti.

Amodei’nin planı ise aradaki makası bilerek daha da açmayı hedefliyor: Gelişmiş çiplerin otoriter ülkelere satılması engellenecek ve demokrat ülkeler önde tutulacak.

Böyle bir yavaşlatma anlaşması kabul edilirse Rusya zirvede değil, sonda takılı kalacak. Reddetmek Moskova’ya bir bedel getirmiyor çünkü ihtiyaç duyduğu donanım zaten ambargoda.

Anthropic dışarıdan gelenlere masa ve rozet vaat ediyor, OpenAI ise bu konuyu değerlendireceğini açıklıyor.

‘Başlangıç için iyi ama yeterli değil. Uçuruma doğru hızla giderken sadece gazı kesmek kurtarmaz. Fren yapmak gerek’ diye belirtti Bernie Sanders.

Vermont Senatörü Bernie Sanders, başta Trump ve Xi Jinping olmak üzere dünya liderlerine çağrı yaptı: Henüz geç olmadan, yapay zekayı durduracak ve süper zekâyı yasaklayacak bir anlaşma için masaya oturun.

Ancak David Sacks, Çin’in böyle küresel bir anlaşmaya katılma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu belirtiyor.

Orijinal Yapay Zekada Fren: Rakipler Neden Yavaşlıyor Rusya Neden Karşı Çıkıyor? hikayesini Lockridge Okoth tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun