Vitalik Buterin, Ethereum’un basit ödemeleri nasıl yöneteceğini yeniden şekillendiren ve 2009’dan beri Bitcoin’in kullandığı yöntemi örnek alan bir planı destekliyor. Fikrin kaynağı olarak da Bitcoin geliştiricilerine X’te teşekkür etti.
Bu onay, Ethereum’un uzun süredir taşıdığı bir probleme yanıt veriyor. Her yeni hesap, ağı çalıştırmayı biraz daha ağırlaştırıyor.
Ethereum Neden Her Yıl Daha da Ağırlaşıyor?
Dünyanın dört bir yanında binlerce bilgisayar, Ethereum’un tam kopyasını saklıyor. Bu makineler node olarak adlandırılıyor ve her biri şimdiye kadar oluşturulan tüm hesapları tutuyor. Bu kayıtlar asla azalmıyor. Tek bir hesap kaydı 100 ila 150 byte arasında yer kaplıyor ve tekrar kullanılsa da kullanılmasa da bu alanı süresiz işgal ediyor.
Buterin de bu birikimi daha önce defalarca gündeme getirmişti. 2026 boyunca vurguladığına göre, Ethereum’un en büyük darboğazı verinin ağda saklanma biçiminden kaynaklanıyor. Katman 2 ağlar ise ana sorunun kaynağı değil.
Bitcoin’in Tasarımı Bu Yükü Nasıl Çözebilir?
Ethereum Foundation araştırmacısı Toni Wahrstatter, temmuz ayında bu soruna çözüm olarak bir yöntem sundu. Bitcoin’in bireysel coin’leri tek tek takip eden yaklaşımını ödünç aldı; yani, bilanço mantığı yerine coin’ler bazında izleme işi.
Bitcoin, bu yapıya harcanmamış işlem çıktıları yani UTXO adını veriyor. Bir UTXO harcandığında geride neredeyse hiçbir kayıt kalmıyor; yaklaşık üçte bir byte gibi çok küçük bir veri. Bu da ölçeklendirme tarafında büyük fark yaratıyor: Bir milyar Ethereum hesabı yaklaşık 150 gigabayt alan gerektiriyor. Bir milyar harcanmış coin ise sadece 300 megabayt yer tutuyor.
Alıcılar için de avantajlar var. Bugün alıcıların cüzdanında Ethereum’un token’ı ETH bulunmadan para gönderilemiyor. Yeni modelde ise ödemenin kendisi gas ücretini otomatik karşılamış oluyor.
Buterin de ocak ayında bu öneriye bir yenilik daha ekledi. Artık bilgisayarlar, birçok işlem kontrolünü tek seferde sıkıştırıp tek bir pakette maliyeti azaltabilecek. Böylece her ödeme için ayrı bir kontrol yükü ortadan kalkacak.
Ancak bu fikir, herkes tarafından hoş karşılanmadı. Cardano’nun kurucusu Charles Hoskinson, temmuzdaki teklif sonrasında Ethereum’un kendi ağındaki coin takibini kopyaladığını iddia etti.
Ethereum Fiyat Performansı. Kaynak: BeInCrypto Markets Buterin Bitcoin Topluluğunu Kutladı, Geleceğe İşaret Etti
Geliştirici conall.gwei her iki fikri birleştirerek, yeni bloğu çıkaranların 128 kB’lık özet bir veriyle dev bir ödeme paketini tek seferde paylaşabileceğini belirtti.
Buterin, ona doğrudan yanıt verdi.
V. Buterin. Source: XBitcoiners deserve a lot of credit for pioneering many of these ideas (see Utreexo).
— vitalik.eth (@VitalikButerin) August 16, 2026
But yes, this is what the current proposed Ethereum scaling strategy looks like in action.
We want Ethereum to have the best of UTXO-style state, dynamic state, and everything in between,…
Adını andığı Bitcoin projesi Utreexo sayesinde bilgisayarlar coin’leri tam listeyi saklamak zorunda kalmadan doğrulayabiliyor. Buterin ise Ethereum’da iki yöntemin bir arada çalışmasını istiyor: Yani ağda büyük ölçekli işlemler mümkün olurken, bireysel kullanıcılar hâlâ kendi node’unu rahatça çalıştırabiliyor. STARK adı verilen bu kompakt kanıtlar, zaten onun Lean Ethereum yol haritası planlarında merkezi bir rol üstleniyor. Gerçi temmuzda yol haritasının zamanlaması toplulukta soru işaretlerine neden olmuştu. Ayrıca hız, güvenlik ve merkeziyetsizlik arasındaki eski denge tartışmasının da bu yıl teknik olarak çözüldüğünü vurgulamıştı.
Tüm bunlara rağmen vakıf gelişmeleri paylaşmayı sürdürüyor. 2026 protokol önceliklerini şubat ayında açıklamış, bu ay da kuantum bilgisayarlara karşı koruma için çekirdek kriptografiyi değiştirmişti.
Piyasa ise bu araştırma hamlesine henüz beklenen bir karşılık vermedi. ETH 1.903 dolar civarında işlem görüyor, gün içinde %1,28 yükseldi ancak haftalardır 2.000 dolar altında kaldı.
Her iki önerinin de net bir hayata geçiş tarihi yok. Dolayısıyla, esas soru Ethereum yazılımını geliştiren ekiplerin bu iki çözümü benimseyip benimsemeyeceği şeklinde.
Orijinal Ethereum’da Sıçrama: Vitalik Buterin, Bitcoin Tasarımını Kopyalamak İstiyor hikayesini Phil Haunhorst tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun