Trump’ın 5.000 dolar çeki, Kongre’yi Cumhuriyetçiler’in kazanması halinde her yetişkin ABD vatandaşına verilmek üzere seçim kampanyasında yeniden gündemde. Bu ödemenin toplam maliyetinin 1 trilyon ila 1,7 trilyon dolar arasında olacağı tahmin ediliyor. Ancak ortada ne bir yasa teklifi ne de bir finansman planı var.
Kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken, seçmenlerin en çok kaygı duyduğu konuların başında geçim derdi geliyor. Yine de eylül ayında yapılan bir Economist/YouGov anketine göre, kayıtlı seçmenlerin yalnızca %21’i bu paranın gerçekten ödeneceğine inanıyor.
Trump’ın 5.000 Dolar Çeki Gerçek Bir Plan mı, Yoksa Kampanya Vaadi mi?
Trump, 14 ekim’de X platformunda yayınladığı bir videoyla bu vaadini tekrarladı ve seçimi adeta siyah-beyaz bir tercihe çevirdi.
‘Demokratlar kazanırsa bir ekonomik buhran yaşayacaksınız. Cumhuriyetçiler kazanırsa her birinizin cebine 5.000 dolar girecek ve ülkemiz, tarihte görülmemiş bir ekonomik başarıya ulaşacak.’ dedi.
pic.twitter.com/eaZo6mmIk8
— Donald J. Trump (@realDonaldTrump) October 14, 2026
Beyaz Saray, “Trump Dividendi” olarak nitelendirdiği bu ödemeyi ilk kez 10 eylül tarihli bir açıklamada gündeme getirdi. Ancak ödemelerin ne zaman yapılacağı, kimlerin hak kazanacağı ve finansman kaynağı gibi detaylar açıklanmadı. Ekim ayında yayımlanan bir paylaşımda “yetişkin” sözcüğü çıkarılsa da, sonradan yapılan açıklamalarla tekrar eklendi.
Trump, kaynağın gümrük vergilerinden sağlanabileceğini öne sürdü. Ancak ABD Yüksek Mahkemesi şubat ayında aldığı kararla Trump’ın acil durum yetkisine dayalı vergi uygulamalarını iptal etti. ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza verilerine göre, temmuz sonu itibariyle yaklaşık 100 milyar dolar tutarında vergi zaten iade edildi.
Senatör Bernie Moreno (R-Ohio), bazı gümrük vergilerini “piyasa giriş ücreti” olarak yeniden düzenlemeye yönelik bir yasa tasarısı hazırlıyor. Senato’daki Cumhuriyetçi lider John Thune ise, 60 oya gerek kalmadan geçirilmesini sağlayan bütçe uzlaşması seçeneğini gündeme getirdi.
Öte yandan, bu ay gerçekten ödenen tutarların çok daha düşük olduğu görülüyor: 20 milyonun üzerinde Medicare üyesi 90 dolar, yaklaşık 1 milyon Uygun Fiyatlı Bakım Yasası (ACA) üyesi ise 500 dolar aldı.
Washington En Son Çek Gönderdiğinde Neler Oldu?
Mart 2020 ile mart 2021 arasında, üç dalga pandemi teşvik ödemesi kapsamında toplam 814 milyar dolar gönderildi. Bu bilgiler federal denetim verilerinde yer alıyor. İlk iki dalganın altında Trump’ın, üçüncü dalganın altında ise Joe Biden’ın imzası vardı.
Her yetişkin toplamda 3.200 dolar aldı. Şimdi ise yaklaşık 270 milyon yetişkin vatandaşa 5.000 dolar dağıtılması, toplamda yaklaşık 1,3 trilyon dolara denk geliyor. Bu, üç dalganın tamamının 1,6 katı bir meblağ anlamına geliyor.
Grafiğin alt kısmı, teşviklerin ardından yaşananları gösteriyor. Çeklerin dağıtıldığı dönemde enflasyon oranı %1,3 ile %2,7 arasında seyrediyordu. Ancak haziran 2022’de enflasyon %9,1’e fırladı ve ABD Merkez Bankası (Fed) faizleri yüzde 5’in üzerine çekti.
San Francisco Fed araştırmacıları, pandemi dönemi nakit yardımlarının 2021 sonu itibarıyla enflasyonu toplamda 3 puan artırdığını tahmin etti. Tedarik zinciri ve enerji kaynaklı şoklar da tabloya tuz biber ekti.
2026’da 5.000 Dolar Amerikalıların Cebini Doldurur mu, Yoksa Boşaltır mı?
Başlangıç noktası bugün bambaşka: 2020’de çekler, ekonomik durgunlukta kaybedilen geliri telafi etmişti ve Fed faizleri sıfıra yakın tutuyordu.
Bugün ise enflasyon eylül ayında %3,7’ye yükseldi ve Fed üç yıl sonra ilk kez faiz artışı yaptı.
ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO) verilerine göre de federal bütçe açığı 2026 mali yılında yaklaşık 2 trilyon dolara ulaştı. 1,3 trilyon dolarlık böyle bir ödeme, açıkta yaklaşık üçte iki oranında artış anlamına gelecek.
BeInCrypto Market Intelligence Expert Council üyesi kripto para analisti Benjamin Cowen, faturanın sonunda kimin ödeyeceğine dikkat çekti.
‘Peki bu çekleri en sonunda kim ödüyor? Siz! Gelecekteki vergilerle, enflasyonla ya da ikisiyle birden’ dedi Benjamin Cowen.
Bununla birlikte, bu çeklerin ödenmesi hâlâ trader’ların ihtimal vermediği bir seçime bağlı. 12 ekim itibarıyla Polymarket, Demokratlar’ın Temsilciler Meclisi’ni kazanma olasılığını %91 olarak fiyatlıyor.
Aileler açısından asıl mesele şu: 5.000 dolarlık tek seferlik ödeme, daha yüksek fiyatlar ve artan borçlanma maliyetleri karşısında ne kadar dayanabilir? Zaten hedeften sapmış olan enflasyonun olduğu bir ortamda eski yöntemler, bu kez çok daha hararetli bir ekonomide uygulanacak gibi görünüyor.
Orijinal Trump’ın 5.000 Dolar’lık Çeki: Cebinize ve ABD Ekonomisine Etkisi hikayesini Jakub Dziadkowiec tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun