Arjantin’de 10.000 Dolar’lık Peso Tasarrufu 114 Dolar’a Düştü: Steve Hanke “Çözüm Yetersiz” Dedi

BeInCrypto
Abrir em BeInCrypto
Arjantin’de 10.000 Dolar’lık Peso Tasarrufu 114 Dolar’a Düştü: Steve Hanke “Çözüm Yetersiz” Dedi

Arjantin'de, Javier Milei yönetiminde enflasyon hızla düşüyor. Ancak on yıllık yıkılmış birikimler ve yüksek faizli uzun vadeli krediler nedeniyle Arjantinliler hâlâ dolara yönelmeye devam ediyor.

Arjantinli'ler uzun vadeli bir konut kredisi çekerken %29,9 faiz ödüyor. ABD dolarını kullanan Ekvador'da ise bu oran sadece %7,5.

2000 yılında Ekvador'un dolarizasyona geçişine yardım eden ekonomist Steve Hanke, BeInCrypto Intelligence’ın yeni LATAM raporu ‘The Exodus Economy’yi inceledi ve Arjantin’in de bu yolu izleyip bir sonraki hükümet Milei'nin ilerlemesini geri almadan adım atması gerektiğini belirtti.

Enflasyon Arjantin Pesosu’nu Nasıl Eritti, Brezilya’nın Alım Gücü Nasıl ArttıEnflasyon Arjantin Pesosu’nu Nasıl Eritti, Brezilya’nın Alım Gücü Nasıl Arttı. Kaynak: The Exodus Economy

Bir Arjantinli, haziran 2016’dan haziran 2026’ya kadar nakit olarak tuttuğu 10.000 dolar karşılığı pesoyla sadece yaklaşık 114 dolar değerinde ABD doları elde edebilirdi.

Bu sonuç BeInCrypto Intelligence’ın yeni raporu The Exodus Economy deki en çarpıcı bulgulardan biri. Enflasyon ve para biriminin değer kaybı birleşince on yılda paranın neredeyse %99’u erimiş oldu ve enflasyon ile kur kaybı etkisi katlanmış oldu.

Zarar sadece nakitte yaşanmadı. Yerel Arjantin vadeli mevduatı kayıpları azaltsa da başlangıç alım gücünün yalnızca %44’ünü koruyabildi. Aynı dönemde Brezilya’da CDI’ye endeksli mevduat %50 reel getiri sağladı; Meksika’da ise mevduat %30 yükseldi.

Bu uçurum, Arjantin’de dolara olan talebin neden tek bir krizin anlık bir sonucu değil de kökleşmiş bir finansal alışkanlık haline geldiğini gösteriyor.

Yerel Halk LATAM’dan Neden Para Kaçırıyor?Yerel Halk LATAM’dan Neden Para Kaçırıyor?. Kaynak: BeInCrypto

Milei Enflasyonu Sert Bir Şekilde Yavaşlattı

Arjantin’in güncel durumu iyileşmiş görünüyor. Tüketici fiyatları haziranda %1,9 arttı ve bu son on ayın en düşük aylık artışı oldu. Yıllık enflasyon %33,5 seviyesinde bulunurken 2026'nın ilk yarısında fiyatlar %16,8 oranında yükseldi. Bu verileri INDEC paylaştı.

Dolardaki paralel piyasa primi ise 2023’te %150’yi aştıktan sonra şu an %2 civarına geriledi. Uluslararası Para Fonu (IMF), son dönemde yapılan mali, parasal ve kur reformlarının Arjantin’in rezervlerini güçlendirdiğini ve dış şoklara karşı dayanıklılığı artırdığını belirtti.

Johns Hopkins Üniversitesi uygulamalı ekonomi profesörü Steve Hanke ise gelinen noktanın hâlâ kırılgan olduğunu söylüyor.

Steve Hanke, BeInCrypto’ya şu değerlendirmede bulundu: ‘Başkan Milei’nin döviz piyasasında geniş kapsamlı –ama yine de tam olmayan– serbestleşme adımları, paralel kur priminin hızla düşmesini ve enflasyonun gerilemesini sağladı. Ancak kalıcı bir istikrar için enflasyon halen fazla yüksek seviyelerde’ dedi.

Hanke, 2000’de Ekvador’un ABD dolarına geçişinde danışmanlık yaptı ve daha önce Arjantin için geleneksel bir para kurulu modeli hazırlamıştı.

Arjantin’in Yıllık Enflasyon OranıArjantin’in Son Bir Yıldaki Enflasyon Oranı. Kaynak: TradingEconomics

Konut Kredisi Faizleri Hâlâ Ciddi Risk Taşıyor

Hanke, Arjantin’in para politikası konusundaki güveni ölçmek için uzun vadeli borçlanma maliyetlerine dikkat çekiyor.

‘Arjantin’de peso bazlı 20–30 yıllık konut kredilerinde ortalama faiz oranı şu anda %29,9 seviyesinde’ diyor. ‘2000 yılında dolarizasyona geçişine yardımcı olduğum Ekvador’da ise benzer konut kredilerinin faizi sadece %7,5’ diye ekliyor.

Özellikle büyük bir politika değişikliği sonrası aylık enflasyon hızla düşebilir. Fakat uzun vadeli kredi verenler, ilerideki hükümetlerde enflasyonun ve peso’nun ne olabileceğini düşünmek zorunda. Konut kredi faizlerinin yüksekliği, bu siyasi ve kur riskinin hâlâ pahalıya mal olduğunu gösteriyor.

Hanke, mevcut framework’ün ileride bir hükümete Milei’nin reformlarını geri alınabilir şekilde bıraktığını savunuyor.

‘Milei sonsuza kadar başta olmayacak’ diyor. ‘Tam dolarizasyon, bugünkü düzenlemelerin sağlayamayacağı bir istikrarı kalıcı olarak getirecektir’ diye belirtti.

Resmi dolarizasyon olduğunda peso yerine ABD doları kullanılacak ve merkez bankasına bağımsız para basma yetkisi kalmayacak. Hanke, bu durumda kamu maliyesinde daha sıkı bir disiplin olacağını ve kredi risklerinin azalacağını düşünüyor.

Tabii politikaların bir bedeli var. Arjantin, böyle bir değişiklikte para politikasında inisiyatifini kaybedip merkez bankası kriz dönemlerinde bankalara destek sağlama gücünü zayıflatacak. IMF araştırmaları bu durumu, tam dolarizasyona geçişteki en temel denge unsurlarından biri olarak gösteriyor.

Arjantinliler Zaten Özelde Dolarlaşıyor!

Birçok hane ve işletme artık devleti beklemiyor. Dolar hesapları ve stablecoin’ler üzerinden maaş alıyor, bakiyelerini koruyor ve sınır ötesi işlemlerini yapabiliyorlar.

BeInCrypto’nun zincir üstü analizine göre, takip edilen stablecoin çekim hacminin %99’undan fazlası 30 gün içinde tekrar hareket ediyor. Mart 2026’da bir çekim grubunun yarısı için yeniden hareket etme süresi ise 10,9 gün oldu.

LATAM'da yaşayanların dolara geçişiLATAM Bölgesinde Yaşayanlar Dolara Nasıl Geçiş Yapıyor? Kaynak: The Exodus Economy

Bu durum dijital dolar’ların artık gitgide işlevsel bir para birimi olarak kullanıldığını gösteriyor. İş yapanlar ücretlerini stablecoin ile alırken, şirketler de tedarik ve fatura ödemelerinde bu yolu tercih ediyor.

Hanke şu ifadeleri kullandı: ‘Resmi olmayan dolarizasyon, Latin Amerikalıların birçok ulusal merkez bankasının kötü para politikalarından kısmen kaçmasına imkan tanıyor. Ancak tam anlamıyla dolarizasyonda elde edilen bazı büyük avantajlar hâlâ eksik kalıyor’ dedi.

Dolar bakiyesi, bir kişinin tasarrufunu peso’daki değer kaybına karşı koruyabiliyor. Ancak ekonomideki mortgage oranlarını düşürmeye ya da ileride hükümetin para politikasını değiştirmesine engel olamıyor.

Arjantin, enflasyonla mücadelede artık kayda değer bir ilerleme kaydetti. Ancak raporun on yıllık verileri, güvenin yeniden inşasının neden daha uzun süreceğini gösteriyor. 10.000 dolar’ı izleyip 114 dolar’a indiğini gören tasarruf sahipleri için birkaç aylık iyileşme verisiyle dolar’dan geri dönmek kolay değil.

'The Exodus Economy' raporunu indir ve bölgedeki alım gücü analizinin tamamını, Latin Amerika’nın dolar hesaplarına, offshore yapılara ve stablecoin altyapısına nasıl geçtiğini detaylarıyla incele.

Orijinal Arjantin’de 10.000 Dolar’lık Peso Tasarrufu 114 Dolar’a Düştü: Steve Hanke “Çözüm Yetersiz” Dedi hikayesini Brian McGleenon tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun