Yıllarca kaybedilen birikimler Arjantinlilere dolar almayı öğretiyor. Ekonomist Martín Tetaz, enflasyon dizginlendikten sonra peso’ya olan güvenin yeniden inşa edilmesinin yıllar alabileceğini söylüyor.
Bir Arjantinli, bankada on yıl boyunca faizle para tutsaydı bile satın alma gücünün yarısından fazlasını kaybederdi. Hükümet bir kez daha “enflasyonda iyileşme” açıkladığında bu yaşananı unutmak kolay olmuyor.
BeInCrypto Intelligence’ın The Exodus Economy başlıklı raporuna göre bir peso vadeli mevduatı, haziran 2016 ile haziran 2026 arasında başlangıçtaki satın alma gücünün sadece %44’ünü koruyabildi. Elinde 10.000 dolar karşılığı peso tutan biri, on yıl sonunda yalnızca 114 dolar değerine sahip oluyor.
BeInCrypto’ya konuşan Martín Tetaz, Arjantinli ekonomist ve eski milletvekili, dolar ile kurulan bu güçlü ilişkiyi şöyle özetliyor.
‘Dolar talebi, pratikte bir sigorta satın almak gibidir. Tıpkı araba sigortası yaptırmak gibi. Bu bir alışkanlık ve bu alışkanlıktan vazgeçmek zaman alıyor.’
Arjantin'de Son 3 Yılda Enflasyon Oranı. Kaynak: Trading Economics Raporun 10 yıllık karşılaştırması neden tasarruf sahiplerinin başka yerlere yöneldiğini ortaya koyuyor. Arjantin’de nakit dolar, satın alma gücünün %74’ünü korudu.
Kısa vadeli ABD Hazine tahvil getirileri ile değerlendirilen dolar ise bu gücün %94’ünü korumayı başardı. Brezilya CDI endeksine bağlı bir mevduat ise yerel satın alma gücünü %50 artırdı.
Ancak nakit dolar da on yıl içinde değer kaybetti. Raporda yer alan peso seçenekleri ise çok daha kötü bir performans sergiledi.
Haziran 2016–Haziran 2026’da Korunan Satın Alma Gücü. Başlangıç=100. Kaynak: BeInCrypto Peso İçin Daha Güçlü Bir Umut Var
Başkan Javier Milei döneminde yıllık enflasyon 2024 nisanındaki yaklaşık %289’luk zirveye kıyasla önemli ölçüde geriledi. Arjantin İstatistik Kurumu (INDEC)’un son verilerine göre temmuz 2026’da enflasyon %33,8. Aylık enflasyon ise haziranda %1,9 iken temmuzda %2,1’e çıktı: Fiyatların hâlâ hızlı arttığını gösteriyor.
Tetaz, bu iyileşmeye rağmen dolar tercihinin uzun süre devam edeceğini düşünüyor.
‘Öncelikle enflasyonun tamamen ortadan kaldırılması gerekir. Ve bu olduktan sonra, en az yedi-sekiz yıl boyunca istikrar sağlanana kadar dolara olan talep önemli ölçüde devam eder.’ dedi Tetaz.
Tetaz’a göre güvenin yeniden tesis edilmesi bu kadar zaman alabiliyor. Tasarruf sahipleri, bugünkü iyileşmenin hükümet değişse bile kalıcı olacağına ikna olmadan uzun vadeli birikim yapmaya yanaşmıyor.
Dolar Almak Artık Daha Kolay
Raporda başka bir büyük değişim daha dikkat çekiyor. 2023’te resmi kurdan dolar almakla paralel piyasadan almak arasındaki ekstra maliyet %150’nin üzerindeyken 2026 temmuzunda bu fark yalnızca %2’ye kadar düştü.
Makasta yaşanan daralma dolara ulaşmayı ucuzlatıyor. Yine de bu durum insanların elde daha az dolar tutmak isteyip istemediği konusunda doğrudan bir fikir vermiyor.
Temmuz 2026’ya Kadar Resmi ve Paralel Dolar Kurları. Orijinal rapor, Şekil 16. Bazı kriz kaynaklı talebin azaldığına dair işaretler var. a16z crypto’nun 30 Ağustos’ta paylaştığı Deel maaş verilerine göre Arjantinli freelancer’ların USDC (dolar endeksli stablecoin) ile ödeme alma oranı, enflasyonun düşmesiyle azalmış ve sonra durağanlaşmış durumda. Burada yalnızca Deel kullanan sözleşmeli çalışanların verileri inceleniyor; ülke genelinde peso’ya dönüş olduğunu kesin olarak göstermez.
Raporda dijital dolara erişimin de ne kadar kolaylaştığı vurgulanıyor. Arjantinli cüzdan Lemon’da takip edilen ortalama çekim tutarı 2026’nın ilk yarısında 544 dolar civarındaydı; aylık medyan ise genellikle 150–270 dolar arasında değişiyor. Yani sıradan çalışanlar için ulaşılabilir rakamlar söz konusu.
Tetaz, daha istikrarlı bir peso’nun günlük kullanımda yeniden değer görebileceği görüşünde.
‘İstikrar sağlanırsa, kısa ve orta vadeli tüm sözleşmeler peso ile yapılır ve ekonomideki birçok dolar sözleşmesi bozulur.’ dedi.
Ancak Tetaz, uzun vadeli taahhütlerde –örneğin konut kredilerinde– enflasyona endeksli sözleşmelerin sürebileceğini düşünüyor. Dolar gelir elde edenler yine dolarla kiralamayı tercih edebilir.
Yani Arjantin’de peso’ya olan güvenin geri gelmesi için tüm ülkenin dolardan tamamen vazgeçmesi gerekmiyor. Aileler için gelecek ayki faturaları peso ile ödemek, on yıllık birikimi peso’da tutmaktan çok daha büyük bir risk değil.
Tüm analiz için The Exodus Economy raporunu okuyun.
Orijinal Arjantin'de Enflasyon Düşüyor: Dolar Alışkanlığı Biter mi? hikayesini Luís De Magalhães tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun