544 dolar. Bu, Arjantin’de Lemon Wallet gibi kripto para uygulamalarında ortalama para çekme tutarı. Medyan transfer ise 150 ile 270 dolar arasında—daha çok kira parasına yakın, büyük portföy hareketlerinden ziyade küçük tutarlar.
Bu rakam, alışıldık sermaye kaçışı algısını değiştiriyor. Eskiden para, özel bankacılar ve karmaşık hesaplar üzerinden yurt dışına taşınırdı. Artık Latin Amerika genelinde işçi ve küçük işletme sahipleri bu işlemi sadece bir telefonla kolayca gerçekleştirebiliyor.
BeInCrypto Intelligence’ın 23 sayfalık “The Exodus Economy” raporu, bölgeden çıkan paranın altı farklı yolunu takip etti ve dolar hesabı olarak sunulan 12 farklı ürünü inceledi. Bulgularımızı beş sektör yöneticisiyle paylaştık. Onların yanıtları şu kritik soruya işaret ediyor: Dijital dolarlar çıkışa freni kaldırırken, bu parayı geri getirecek ne olabilir?
LATAM'dan Paranın Neden Yurt Dışına Gönderildiği. Kaynak: BeInCrypto Tasarruf Sahipleri Çıkış İçin Bedel Ödüyor
Brezilya, gelirin tek başına bu hareketleri açıklayamayacağını gösteriyor. Raporda yerel tasarruflar ve dolar, 2016’da 100 birim olarak kıyaslanıyor.
Kazanç sağlayan Brezilya’nın gösterge CDI oranı on yıl içinde yaklaşık 150 seviyesine çıktı. Hiç getiri getirmeyen dolar ise 99’da kaldı. Buna rağmen, Brezilyalıların beyan ettiği yurt dışı servetinin 2024’te 654 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor.
Arjantin ise kaçınılmak istenen riski gözler önüne seriyor. Aynı yerel tasarruf hesabı, 44 birimde kaldı. 2016’da kimse hangi ülkenin ne sonuç vereceğini bilmiyordu.
Intelliwealth CEO’su Farhad Farhadi şöyle belirtti: ‘Ben buna bir korku primi değil, sigorta primi derdim. Tasarruf sahiplerinin satın aldığı şey getiri değil; dövizde konvertibilite ve hatta yasal opsiyondu. On yıllık mevduat Brezilya’da 150, Arjantin’de 44 getirdi ve 2016’da kimse hangi sütunda yer aldığını bilmiyordu.’
Bu sigorta, parayı taşımak saniyeler sürdüğünde hükümetler için başa çıkılması daha zor hale geliyor. Raiku Kurucusu ve CEO’su Robin Nordnes’a göre, ekonomik istikrar kazanılsa da, tekrar eden krizlerle oluşan alışkanlıklar bir anda değişmiyor.
Raiku Kurucusu ve CEO’su Robin Nordnes şunları söyledi: ‘Eskiden sürtünme, insanların paralarının yurt dışında kalmasını sessizce önlüyordu. Birikimi yurt dışına taşımak için özel bankacıya ve uçak biletine ihtiyaç varsa, çoğu kişi uğraşmazdı. Şimdi bu engeller kalkınca, paranın ülkede kalması varsayılan hal olmaktan çıktı. Arjantin fiyatı sabitledi ama hafızayı onaramadı. Politikalar aylar içinde değişir, alışkanlıklar ise on yıllar boyunca yaşar’ dedi.
Düşük enflasyon, bir para birimini eski güvenine göre daha hızlı toparlayabilir. Mobil erişim ise eski travmaların etkisini artırıyor ve uygulamaya geçirmeyi kolaylaştırıyor.
Enflasyon Arjantin Pesosunu Nasıl Ezdi, Brezilya’da Alım Gücü Nasıl Arttı? Kaynak: The Exodus Economy Dolar Etiketi Riski Örtbas Edebilir!
Dijital dolar ile çıkış yapmak, maliyeti ucuzlatıyor ancak dönüşüm çoğu zaman bire bir olmuyor. Farhadi’nin referans gösterdiği araştırmaya göre stablecoin akışları çoğunlukla sermaye kontrollerini aşıyor, bu arada yüksek enflasyonlu ülkelerde dijital dolar için ödenen prim fırlıyor.
BeInCrypto’nun incelediği 12 dolar hesap ürününden sadece ikisi, müşteri bakiyelerini sigortalı ABD banka mevduatına yatırıyor. Beşi doğrudan stablecoin kullanıyor ve on tanesi, raporda belirlenen en basit kendi kendine doğrulama testini bile geçemiyor.
Bu da tasarruf sahiplerinin bildiği eski riskleri, ihraççı, saklayıcı, yasal talep hakkı ve rezerv gibi daha belirsiz sorularla değiş tokuş etmesi anlamına geliyor. Uygulama içinde gözüken bir dolar işareti, bu risklerin yanıtı değil.
Para El Değiştirmeye Devam Ediyor
Rapor ayrıca çekilen fonun %99’undan fazlasının 30 gün içinde tekrar hareket ettiğini tespit etti. Bu dijital dolar’lar, maaş ödemeleri, fatura ödemeleri, tedarikçi anlaşmaları ve günlük harcamalarda kullanılıyor. Yani kasa değil, adeta bir ödeme köprüsü görevi görüyorlar.
BVNK ABD Genel Müdürü Keith Vander Leest, işlem hızının bu farkı ortaya koyduğunu belirtiyor.
BVNK ABD Genel Müdürü Keith Vander Leest, şu yorumu yaptı: ‘Stablecoin arzı ile işlem hacmine bakarsanız, ardından nakit para, küresel GSYİH ve M1 para arzı ile kıyaslarsanız iki orandan söz edebilir, para hareket hızını tartışabilirsiniz. Zincir üstü dolar’ların hızı, seçilen metriğe göre bazen yüz kat daha fazla’ dedi.
Bu durumda işletmelerin karşısına ikinci bir sorun çıkıyor: Dijital dolar ile getiri sağlarken nakit akışında oynaklıktan kaçınmak. Çoğu zincir üstü kredi değişken faiz oranı sunuyor ve finans yöneticileri için planlama zorlaşıyor.
Morpho Kurucu Ortağı Merlin Egalite şöyle belirtti: ‘Kurumların zincir üstü altyapıyı tamamen benimsemesi için eksik parça öngörülebilirlikti çünkü kredi piyasaları neredeyse tamamen değişken faizle çalışıyordu. Getiri oynuyorsa, nakit akışını planlamak imkansızlaşır. Bu nedenle birçok işletme dijital dolar’ını boşa bekletiyor’ dedi.
Evlerde ise daha sert bir likidite problemi yaşanıyor. Korunma amacıyla tutulan dolar, fakat kira ya da market harcamaları yerel para birimiyle ödenmek zorunda.
XPlace kurucusu ve CEO’su Artem Ponomarev, teminatlı borçlanmanın bu rezervleri satmadan nakit elde etmek için bir yol sunduğu görüşünde. Fakat yanlış düzenlenmiş bir kredi, elde edilen birikimi tamamen silebilir diye uyarıyor.
XPlace Kurucusu ve CEO’su Artem Ponomarev şunları kaydetti: ‘Çekilen krediler temel yaşam giderlerini karşılıyorsa, ürünlerin ana odağı kaldıraç yerine aşağı yönlü koruma olmalı. Platformlar, net LTV limitleri, anlık teminat takibi ve muhafazakar tasfiye koşullarına sahip olmalı ki sert fiyat düşüşleri hayati birikimleri silip süpürmesin’ dedi.
Uyarı özellikle dikkat çekiyor çünkü sıradan bir çekim tutarı 544 dolar civarında. Likidasyon durumunda, gıda veya barınma için ayrılmış paraya el konabilir.
Artık Yuvanın Parayı Geri Kazanması Gerekiyor
Beş yanıt aslında yerel kurumların artık kaçamayacağı mali bir yarışa işaret ediyor. Offshore dolar ürünlerinde her yeni gelişme—öngörülebilir getiri ya da daha kolay kredi gibi—yurtdışındaki paranın cazibesini artırıyor, bu parayı tekrar ülkeye getirmek için çıtayı da yukarı çekiyor.
Makroekonomik istikrar halen kritik önemini koruyor. Tasarruf sahipleri şeffaf döviz kuru, yasal olarak net mülkiyet, bağımsız saklama ve paralarının gerçekten nerede tutulduğuna dair kanıt da arıyor. Raporda, birçok offshore uygulamanın hâlâ bu standartlara tam olarak ulaşamadığı ortaya konuyor.
Latin Amerika hükümetleri bir zamanlar sermayenin yurtiçinde kalması için çeşitli engellere güvenirdi. Artık bu engellerin büyük bölümü ortadan kalktı. Parayı yeniden kazanmak için ise insanların doğrulayabileceği ve tekrar güvenebileceği finansal ürünler ve kurumlar şart olacak.
Orijinal Stablecoin’ler Latin Amerika’dan Para Çıkışını Kolaylaştırdı: Geri Dönüş Mümkün mü? hikayesini Brian McGleenon tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun