Çin en zayıf bankalarını sessizce haritadan siliyor. Fitch Ratings’in açıkladığı güncel verilere göre, son yıllık sayımda rekor düzeyde 670 banka kapanırken, pek çoğu büyük bankalar tarafından devralındı. Dört yıldaki %23’lük düşüşün ardından geriye 3.139 banka kaldı.
Bir bankada çıkan sorun nadiren yerel kalıyor. 2023'te Silicon Valley Bank iflas ettiğinde, First Republic hisseleri bir günde %60’tan fazla düşmüştü. Bitcoin fiyatı da o dönemde %10'a kadar yükseldi.
2023 Bankacılık Krizinde Bitcoin fiyatı ve First Republic (FRCB) Hisse Performansı. Kaynak: TradingView Çin’de Küçük Bankalar Neden Birer Birer Kapanıyor?
Kapanan bankaların büyük çoğunluğu kırsaldaki küçük ölçekli bankalardan oluşuyor. Fitch, bu kurumları Çin finansal sisteminin en zayıf halkası olarak tanımlıyor.
Borçluların geri ödemediği kötü krediler, yılın ilk yarısında %2,8’e ulaştı; tüm bankalarda ise bu oran %1,5 oldu, Fitch belirtti.
Kredilerin büyük bölümü gayrimenkul geliştiricilere dağıtıldı. Ayrıca Çin şehirlerinin yol ve konut için borçlanma yapmak üzere kullandığı, bütçe dışı şirketlere de fon aktarıldı.
Ekonomide genel olarak soğuma yaşanıyor. Büyüme, ikinci çeyrekte %4,3’e geriledi ve bu oran 2022’den beri görülen en zayıf rakam olarak kaydedildi. Hatta nisan ve temmuz aylarında yeni yuan kredileri doğrudan düşüş gösterdi.
Ulusal Singapur Üniversitesi’nde kıdemli araştırmacı Jason Bedford, Financial Times’a şöyle açıkladı:
Daha önce bu ölçekte bir konsolidasyona hiç tanık olmadık.
Fitch: Bulaşıcılık Düşük, Fakat Temmuz’da Şehir Bankası da Battı
Fitch açıkladı: Sorunun yayılması olası görünmüyor. Bu küçük bankalar kredilerini ağırlıkla yerel seviyede dağıtıyor ve diğer bankalardan fazla borç kullanmıyorlar.
Ancak sıkıntı sadece kırsal bölgelerde kalmadı. Temmuz’da Wuhan yetkilileri yaklaşık 124 milyar yuan varlığa sahip Z-Bank’a el koydu. Bu adım, Çin’de 2019’daki Baoshang Bank olayından beri ilk büyük bankaya el koyma olarak tarihe geçti.
KrediSights adlı kredi danışmanlığının analisti Karen Wu şu vurguyu yaptı:
Finansal piyasada ya da mevduat sahiplerinin güveninde oluşacak en ufak bir sarsıntıdan mutlaka kaçınmak gerekiyor dedi.
Wu’ya göre, Çin'in çok temkinli hareket etmesi şart.
Geçmiş Banka Krizleri Piyasaları Nasıl Etkiledi?
Daha önce yaşanan krizler, piyasada farklı köşelere etki etti. Baoshang Bank’a el konulması, bölgesel bankalarda fonlama maliyetlerini yukarı taşıdı. Henan’daki köy bankalarının donması ise 2022’de sokak protestolarını tetikledi.
Çin 670 bankayı kapattı, geçmiş banka şokları ve Bitcoin’in tepkisi Bitcoin (BTC), bu dört şokun üçünden sonra haftalık bazda yükselişe geçti. Bu yazı hazırlanırken fiyatı yaklaşık 85.340 dolar seviyesinde işlem görüyor, BeInCrypto verileri bunu gösteriyor.
Bu kez kripto paralara doğrudan bir risk yok. Çin anakarasında kripto para trading’i 2021’de yasaklanmıştı; bankalar da zaten kripto işlemlerine aracılık edemiyor.
Yine de temizlik süreci tamamlanmış değil. Moody’s, düzenleyicilerin ‘daha küçük ve zayıf bölgesel kurumların’ risklerini çözmek için daha fazla birleşmeye gideceğini tahmin etti.
Orijinal Çin'de Yüzlerce Banka Kapanıyor: Bitcoin Yatırımcısı Endişelenmeli mi? hikayesini Lockridge Okoth tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun