Ethereum: Vitalik Neden Fiyatı Yükseltmiyor? Billboard’da Soru Net

BeInCrypto
Open on BeInCrypto
Ethereum: Vitalik Neden Fiyatı Yükseltmiyor? Billboard’da Soru Net

Ethereum’un kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, sıfır bilgi ispatları kullanarak küçük ve anonim bir ilan panosu demosu geliştiriyor. Kendi ifadesiyle, ETH’yi tanıtmak yerine eğlenceli yan projelere yönelmekten vazgeçemiyor!

Buterin, bu projeye vibe coded adını verdi. Amacını herkesin anlayacağı şekilde tarif etti ve kodun önemli kısmını yapay zekaya yazdırdı. Vitalik, bu projeyi Ethereum’un kriptografisine dayanan ve gizlilik odaklı olan Aztec ağı üzerinde geliştirdi.

Gizlilikte Eski Fikrin Geri Dönüşü

Buterin, anonim ilan panosunu ve moderasyon prensibini, 2022’de kaleme aldığı makalesinde sıfır bilgi ispatlarının gizlilikteki rolüyle birlikte tasarlamıştı. Buradaki fikir: Herkes anonim şekilde mesaj gönderebilsin ama moderasyon sistemi kurallara aykırı paylaşımları tespit edip engelleyebilsin. Ancak kimin hangi mesajı attığı asla öğrenilemesin.

Buterin’in gizlilik vurgusu zaman zaman gündeme geliyor. Nitekim bu ayın başında AB Sohbet Denetimi düzenlemesi’nin, günlük siber güvenliğe tehdit oluşturduğunu söylemişti. Bu öneri, özel mesajların yasa dışı içerik için zorunlu olarak taranmasını yeniden getirebilir. Buterin’e göre gizlilik araçlarının kurallarını gevşetmek yerine, çok daha güçlü bir korumaya ihtiyaç var. Kaldı ki, onun genel Lean Ethereum yol haritası da aynı kriptografik temelleri gözetiyor.

Vibe-coded a toy demo version of the "anon billboard with moderation" idea from https://t.co/fheLOlfF3F on aztec https://t.co/iIkwH3UbO4

It's early days but you can already do very interesting nontrivial stuff! pic.twitter.com/NbfrBJ4FtU

— vitalik.eth (@VitalikButerin) July 19, 2026

İlan Panosu Nasıl Çalışıyor?

GitHub’da “aztec_experiments” adıyla yer alan repoda üç çalışan prototip var. Bunlar arasında bir token kontratı, bir oylama oracle’ı ve ilan panosunun kendisi bulunuyor. İlan panosu, poseidon2 adlı bir hash yöntemiyle üretilen kriptografik nullifier’lara dayanıyor. Bu nullifier’lar, paylaşım yapan kişinin yetkisini doğruluyor ve aynı kişinin tekrar paylaşım yapmasını engelliyor. Üstelik bunların hiçbiri, kullanıcının kimliğini ortaya çıkarmıyor.

Panosu üzerinde özel paylaşım fonksiyonu, bağlı bir token kontratına göre uygunluk kontrolü yapıyor. Bu kontrol zincire herhangi bir veri ulaşmadan önce gerçekleşiyor. Bu yaklaşım, vibe coding kavramının izlerini taşıyor. Çünkü bu terimi popülerleştiren Andrej Karpathy, yakın zamanda Anthropic ekibine katılmıştı. Geliştirme sürecini, başlatan gönderisinde Buterin bizzat anlattı.

Aztec Üzerinde İlan Panosu MimarisiAztec Üzerinde İlan Panosu Mimarisi. Kaynak: Github

Buterin’den Alışık Olduğumuz Bir Tarz

Demo için yapılan paylaşım, Buterin’in neden kendi coin’ini “pump’lamadığı”na dair bir espriye yer verdi. Aslında bu espri tesadüf değil. Vitalik, 2026 boyunca genellikle Ethereum'un fiyatı dışında kalan yan projelerle ilgilendi. Bunlardan biri, dışarıdan araştırmacıların çözdüğü anonim yazar kimliği bulma yarışmasıydı. Ayrıca merkeziyetsiz yönetişim temalı romanının da ilk bölümlerini yayımladı.

Espiri zamanlaması, piyasadaki tabloyu da iyi bir şekilde özetliyor. Bu yıl Ether, önceki döngüdeki zirve seviyelerinin epey altında işlem gördü. Wall Street’in Ethereum için boğa piyasası senaryosu ise herhangi bir yan projeden çok daha fazla ilgi çekti. Vitalik ise bu karşıtlıktan hiç rahatsız görünmüyor ve Ethereum’u öne çıkarmak yerine kriptografi deneylerine yöneliyor.

Vitalik Buterin, onaylanmış bir takma ad altında bir fantezi romanı yazabileceğine de değinmişti. Bunu, yazar kimliği tıpkı ilan panosu modelinde olduğu gibi güvenceye alınabilirse yapmak istiyor. Demo panosu bir prototipin ötesine geçer mi henüz belli değil. Yine de, Buterin’in GitHub paylaşımları bu yan projelerin hız kesmeden devam edeceğini gösteriyor.

Orijinal Ethereum: Vitalik Neden Fiyatı Yükseltmiyor? Billboard’da Soru Net hikayesini Phil Haunhorst tarafından tr.beincrypto.com ’da okuyun